The Real India

Ngày cuối cùng của tháng 3, mình vừa trở về sau 2 tuần sống và làm việc cùng với một nhóm bạn tại một làng quê thuộc tiểu bang Gujarat của Ấn Độ. Mình sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nên ko có một liên hệ khăng khít nào với miền quê, cũng chưa ở vùng nông thôn lâu ngày bao giờ. Mang tiếng là đến từ một nước đang phát triển, cũng khổ không kém gì Ấn, mình vẫn cảm thấy hơi sốc trước những nghèo đói, khổ đau triền miên của nhiều người dân xứ này trong khi Ấn Độ được coi là nền kinh tế nóng với tộc độ tăng trưởng chóng mặt.

Mình không biết nhiều về Ấn, chỉ biết rằng mình muốn sang đây một lần trong đời, để tham quan và tìm hiểu kỹ hơn về nền văn minh giàu bản sắc lâu đời vào bậc nhất thế giới này. Mảng kiến thức chắp vá của mình về Ấn có một chút về văn hóa phức tạp của Ấn, một chút về tôn giáo (đạo Hindu, đạo Phật), một chút về hình ảnh phụ nữ Ấn trong trang phục truyền thống sặc sỡ và đồ trang sức bằng vàng lộng lẫy với khuôn mặt sắc nét, đẹp mê hồn.

Bức tranh về một "Ấn Độ thật" không lóng lánh như mình tưởng tượng. Trong 2 tuần, mình được tham quan hai thành phố lớn của Gujarat là Amedabad và Baroda và phần lớn thời gian mình dong duổi trên những con đường nhỏ hẹp bụi mù để đến các làng quê xa xôi của Ấn. Ở thành phố, diện mạo đô thị không được chăm chút. Nhà cửa cũ kỹ, đổ nát, mọc chen chúc do quy hoạch manh mún, trâu bò, lạc đà lững thững đi trên phố cùng với xe máy, ô tô, và xe ba bánh, chat thải ở khắp nơi. Ở vùng quê, đất nứt nẻ, khô hạn vì nắng nóng và khan hiếm nước, phân người lẫn phân súc vật rải rác trên những bãi đất trống, tạo uế khí nồng nặc, nhầy nhụa rất phản cảm. Những điều kiện sống cơ bản nhất của con người về nước sạch, nhà vệ sinh, y tế, giáo dục... đều không được đảm bảo. Số phận của người dân ở nhiều miền xa xôi đang dần rơi vào lãng quên. Không phải vì chính phủ không có các chính sách hỗ trợ xóa đói giảm nghèo, mà vì các chính sách này thực thi hời hợt, nên hiệu lực thấp, quan địa phương bòn rút tiền công vào túi riêng, không ngó ngàng đến đời sống của dân, bỏ mặc các dịch vụ công cộng tha hồ xuống cấp.

Thời gian ở Ấn khiến mình nghĩ nhiều về Việt Nam vì những nét tương đồng. Hình như các nước đang phát triển bị một lời nguyền truyền kiếp nào đấy. Các nước này đa phần nằm ở miền Nam, có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, thừa nắng, thừa mưa, thiếu gió, thiếu nước. Chưa kể đến các yếu tố khách quan khác, chỉ riêng điều kiện địa lý và khí hậu khắc nghiệt đã khiến người dân cứ tiều tụy, lam lũ với nghề nông, da đen do cháy nắng, bệnh tật lan tràn vì nguồn nước bẩn, vì vệ sinh kém, vì không khí ô nhiễm, vì côn trùng (ruồi, muỗi, gián, ...).

Công việc bề bộn trước mắt, cho dự án ở Ấn, cho các lớp học khác, mình sẽ viết kỹ hơn khi nào thời gian cho phép để chia sẻ với các bạn những hiểu biết mới của mình về Ấn Độ, đặc biệt là về hệ thống đẳng cấp (caste), là nền tảng cho các mối tương quan xã hội ở Ấn. Ý thức về đẳng cấp này ăn sâu vào nếp sống ở vùng nông thôn, dẫn đến sự phân biệt đối xử cùng cực giữa những người thuộc đẳng cấp trên và đẳng cấp dưới, làm cho mọi vấn đề về phát triển trở nên vô cùng nan giải.